Yöntem bölümü, araştırmanızın "nasıl" sorusuna yanıt verir. İyi yazılmış bir yöntem bölümü, çalışmanızın güvenilirliğini ve tekrarlanabilirliğini güvence altına alır — hakemlerin en dikkatli incelediği bölümdür.
Yöntem Bölümünün Alt Başlıkları
- Araştırma Tasarımı: Nicel mi, nitel mi, karma mı?
- Evren ve Örneklem: Kimlerle çalıştınız, nasıl seçildi?
- Veri Toplama Araçları: Anket, ölçek, laboratuvar testi vb.
- Veri Toplama Süreci: Ne zaman, nerede, nasıl?
- İstatistiksel Analiz: Hangi testler, hangi yazılım?
- Etik: Onay numarası ve aydınlatılmış onam
1. Araştırma Tasarımı
Araştırma tasarımı, tüm metodolojik kararlarınızın çerçevesini belirler. Sık kullanılan tasarım türleri:
- Tanımlayıcı: Mevcut durumu betimler, nedensellik iddia etmez
- Analitik: İki veya daha fazla grup arasında ilişki/fark arar
- Deneysel/Randomize: Müdahaleyi kontrollü koşullarda test eder
- Retrospektif/Prospektif: Geriye veya ileriye dönük veri toplama
2. Örneklem: Güç Analizi Şart
Örneklem büyüklüğünü keyfi belirlemeyin. GPower yazılımı ile güç analizi yaparak minimum örneklem büyüklüğünü hesaplayın. Yöntem bölümünde şu bilgileri mutlaka belirtin:
- Evren tanımı
- Örnekleme yöntemi (rastlantısal, sistematik, tabakalı vb.)
- Örneklem büyüklüğünün gerekçesi (güç analizi sonucu)
- Dahil etme ve dışlama kriterleri
📐 Örneklem Boyutu Hesabı
GPower'da tipik parametreler: α = 0.05, güç (1-β) = 0.80, orta etki büyüklüğü (d = 0.50). Bunlarla bağımsız örneklem t-testi için her grup ~64 kişi yeterlidir. İstatistik analiz hizmetimizde güç analizi de yapıyoruz.
3. Veri Toplama Araçları
Kullandığınız her ölçek veya test için şunları belirtin:
- Ölçeğin adı ve kaynağı
- Kaç maddeden oluştuğu
- Likert veya diğer puanlama biçimi
- Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması (Cronbach alfa değeri)
4. İstatistiksel Analiz Kısmı
Yöntem bölümünde hangi testleri kullanacağınızı önceden belirtin. Örnek bir paragraf:
"Veriler SPSS 26.0 (IBM Corp., Armonk, NY) ile analiz edildi. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro–Wilk testi ile değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi ve Mann–Whitney U testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak belirlendi."
5. Etik Onay
Günümüzde neredeyse tüm dergiler ve üniversiteler etik onay belgesi istemektedir. Etik kurul başvurusu için kurumunuzun etik kuruluna başvurun. Onay numarasını ve tarihini yöntem bölümünüzde mutlaka belirtin.