Abstract (özet), makalenizin en çok okunan kısmıdır — hatta pek çok okuyucu ve editör yalnızca abstractı okuyarak devam edip etmeyeceğine karar verir. Bu yüzden iyi yazılmış bir abstract, çalışmanızın başarısında kritik rol oynar.
Abstract Türleri
Yapılandırılmış Abstract
Çoğu tıp ve fen bilimleri dergisi yapılandırılmış abstract ister. Alt başlıklar şunlardır: Amaç / Yöntem / Bulgular / Sonuç. Bazı dergiler "Arka Plan" veya "Kapsam" başlığı da ekler.
Yapılandırılmamış Abstract
Sosyal bilimler ve beşeri bilimler dergilerinde daha yaygındır. Paragraf halinde yazılır, alt başlık kullanılmaz. Aynı unsurları içermeli ama daha akıcı bir üslupla.
Abstract'ın Unsurları
- Arka plan / Amaç: Neden bu araştırmayı yaptınız?
- Yöntem: Kim, nerede, nasıl? (çok kısa)
- Bulgular: En önemli sayısal sonuçlarınız
- Sonuç: Ne anlama geliyor? Pratik çıkarım nedir?
📌 Altın Kural
Abstract, makalenin küçük bir versiyonu değil, makalenin özüdür. Tam metni okumadan yalnızca abstractı okuyan biri araştırmanızı anlayabilmeli.
Abstract Yazarken Dikkat Edilecekler
- Kelime sınırına uyun: Çoğu dergi 250–300 kelime ister. Sayın.
- Kısaltma kullanmayın: İlk kullanımda açıklamak zorunda kalırsınız, kısa metinde bu anlam karmaşasına yol açar
- Kaynak göstermeyin: Abstract'ta atıf yapılmaz
- Sonuçları sayısal verin: "Anlamlı artış" değil, "p = .003, d = 0.68" yazın
- Gelecek çalışma önermekten kaçının: Bu tartışmaya aittir
Anahtar Kelime Seçimi
Anahtar kelimeler, çalışmanızın veritabanlarında bulunmasını sağlar. Seçim yaparken:
- MeSH (Medical Subject Headings) terimlerini tercih edin — PubMed'de searchable
- Başlıkta geçen kelimeleri tekrarlamayın — yeni terimler ekleyin
- Çok genel terimlerden kaçının ("sağlık", "araştırma" gibi)
- 3–6 anahtar kelime çoğu dergi için idealdir
Örnek Yapılandırılmış Abstract
Amaç: Bu çalışma, tip 2 diyabet hastalarında metformin dozunun HbA1c düzeyleri üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Kesitsel analitik tasarımla yürütülen bu araştırmaya 40–65 yaş arası 120 hasta dahil edildi. HbA1c düzeyleri 6 aylık tedavi öncesi ve sonrasında ölçüldü. Bağımlı örneklem t-testi ile analiz yapıldı (SPSS 26.0).
Bulgular: Yüksek doz grupta HbA1c düzeyleri tedavi sonrasında anlamlı biçimde düştü (7.8 ± 0.9'dan 6.4 ± 0.7'ye; p < .001, d = 1.68). Düşük doz grubunda istatistiksel anlamlılık saptanmadı (p = .12).
Sonuç: Yüksek doz metformin tedavisi, glisemik kontrolde klinisyen açısından anlamlı iyileşme sağlamaktadır. Bu bulgu, doz optimizasyonunun klinik kılavuzlarda güncellenmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Tez Özeti: Ek Unsurlar
Akademik tezlerde abstract biraz daha geniş tutulabilir (300–500 kelime). Üniversitenizin tez yazım kılavuzunu mutlaka kontrol edin; bazı kurumlar Türkçe ve İngilizce abstract'ı ayrı ayrı ister.