Genel Bilgiler (Literatür Taraması) bölümü, araştırmanızın hangi zemin üzerine inşa edildiğini gösterir. Yalnızca önceki çalışmaları özetlemek değil, onları eleştirel bir perspektifle sentezlemek bu bölümün özüdür.
Literatür Taramanın Aşamaları
- Anahtar kelime belirleme: MeSH terimleri, eş anlamlılar ve kavram haritaları
- Veritabanı seçimi: PubMed, Web of Science, Scopus, Google Scholar
- Dahil etme/dışlama kriterleri: Yıl aralığı, dil, çalışma tipi
- Tarama ve eleme: Başlık → Abstract → Tam metin
- Referans yönetimi: Zotero veya EndNoteil ile organize etme
- Sentez: Temaları gruplandırma ve eleştirel değerlendirme
Veritabanlarında Etkili Arama
Boolean operatörlerini kullanın: AND, OR, NOT. Örneğin: "diabetes mellitus" AND "metformin" AND "HbA1c" NOT "type 1". Arama sonuçlarınızı kaydedin — tekrar aramanız gerekebilir.
💡 Kaç Kaynak Yeterli?
Yüksek lisans tezleri için genellikle 50–100 kaynak, doktora için 100–200+ kaynak beklenir. Ancak sayıdan çok kalitenin önemli olduğunu unutmayın. Temel kaynakların tamamını okuyun; çevresel kaynakları abstract düzeyinde değerlendirmek yeterlidir.
Literatürü Nasıl Organize Edersiniz?
Kaynakları kronolojik, tematik veya metodolojik olarak gruplandırabilirsiniz. En yaygın ve okunaklı yöntem tematik organizasyondur:
- Her tema için bir alt başlık oluşturun
- Benzer bulguları bir arada ele alın
- Çelişkili bulgular varsa bunları açıkça tartışın
- Her bölümü "bu bilgi araştırmamla nasıl ilişkili?" sorusuyla bağlayın
Eleştirel Değerlendirme: Sadece Özetlemeyin
Literatür bölümünün temel hatası, çalışmaları ardı ardına özetlemektir. Bunun yerine şu soruları sorun:
- Metodoloji güçlü mü, zayıf mı?
- Örneklem boyutu yeterli mi?
- Bulgular birbiriyle tutarlı mı?
- Hangi konular hâlâ tartışmalı veya yanıtsız?
Literatür Boşluğunu Belirleme
Genel Bilgiler bölümünüzün sonunda, araştırmalardan elde ettiğiniz bilgilere dayanarak literatür boşluğunu netçe ifade etmelisiniz. Bu, tezinizin orijinallik gerekçesidir.
"Literatürde X ile Y arasındaki ilişki incelenmiş olmakla birlikte, Z popülasyonundaki etkilerine dair yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu araştırma söz konusu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır."
Referans Yönetimi
Literatür taraması sırasında kaynakları organize etmek için mutlaka bir referans yöneticisi kullanın. Zotero (ücretsiz), Mendeley veya EndNote bu iş için idealdir. Bu araçlar otomatik atıf formatlaması da yapar, saatlerce süren manuel işten kurtarır. EndNote kullanımını bu yazımızda detaylıca anlattık.